1) To SAG αποτελεί την πιο βασική ρύθμιση των αναρτήσεών μας. Ορίζεται ως η βύθιση της ανάρτησης όταν η μόνη δύναμη που ασκείται σε αυτήν είναι αυτή του βάρους του αναβάτη και του ίδιου του ποδηλάτου σε στάση. Το μετράμε συνήθως σε ποσοστό επί τις εκατό επί της συνολικής διαδρομής της ανάρτησης και είναι περίπου από 10 έως 35%, ανάλογα τη χρήση που θέλουμε να κάνουμε και τον σχεδιασμό του πλαισίου μας. Για να το ρυθμίσουμε πρέπει να αλλάξουμε τη σκληρότητα του ελατηρίου. Εάν πρόκειται για ανάρτηση αέρος προσθέτοντας ή αφαιρώντας αέρα μέχρι να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα και εάν πρόκειται για ανάρτηση ελατηρίου αλλάζοντας το ελατήριο με άλλο διαφορετικής σκληρότητας. Προσοχή σε αυτό το σημείο στις αναρτήσεις ελατηρίου διότι με τη ρύθμιση της προφόρτισης δεν αλλάζουμε τη σκληρότητα του ελατηρίου παρά μόνο την αρχική δύναμη που χρειάζεται το ελατήριο ώστε να ξεκινήσει να συμπιέζεται. Αυτό σημαίνει πως εάν το ελατήριο που έχουμε είναι πολύ μαλακό για το βάρος μας, προσθέτοντας προφόρτιση ναι μεν θα χρειάζεται περισσότερη δύναμη για να ξεκινήσει να συμπιέζεται και άρα θα μειωθεί το sag, αλλά και πάλι δε θα μπορεί να μας υποστηρίξει σωστά. Ιδανικά θέλουμε να έχουμε μία ελάχιστη προφόρτιση ίσα ίσα για να μην μένει το ελατήριο ποτέ χωρίς πίεση κατά τη φάση τις αρνητικής διαδρομής. Σημαντικό επίσης είναι όταν ρυθμίζουμε το sag μας να είμαστε ντυμένοι όπως κάνουμε ποδήλατο (σακίδιο, νερό, κλπ) για να έχουμε το ίδιο βάρος με αυτό που θα έχουμε στο βουνό. Επειδή οι αναρτήσεις μας είναι πολύ πιο χρήσιμες στην κατηφόρα καλό θα ήταν θα μετράμε το sag στην attack position και να το προσαρμόσουμε ανάλογα εάν χρειαστεί να πάμε σε κάποιο bike park για παράδειγμα που η κλίση του εδάφους είναι πιο έντονη και άρα φορτίζουμε περισσότερο τον εμπρός τροχό και αντίστοιχα αποφορτίζουμε τον πίσω.

2) Η δεύτερη πιο σημαντική ρύθμιση είναι η απόσβεση επαναφοράς ή rebound. Αυτή ελέγχει πόσο γρήγορα θα γίνει η έκταση της ανάρτησης μετά από μία συμπίεσή της. Ελέγχεται από το υδραυλικό κύκλωμα της ανάρτησης και εμείς μπορούμε να επέμβουμε εξωτερικά ελέγχοντας μόνο μία οδό παράκαμψης. Δεν θέλουμε να είναι πολύ έντονη και άρα η ανάρτηση πολύ αργή στην επαναφορά της, έτσι ώστε να προλαβαίνει να εκτείνεται για να απορροφήσει την επόμενη ανωμαλία, αλλά και ούτε πολύ γρήγορη, κάτι που θα οδηγούσε τον τροχό στο να χάσει την επαφή του με το έδαφος και επιπλέον να γίνεται πολύ κουραστική για τα χέρια μας εάν πρόκειται για πιρούνι.

3) Μετά έχουμε την απόσβεση συμπίεσης ή compression. Εδώ αντίστοιχα ελέγχουμε την αντίσταση στην συμπίεση της ανάρτησης. Εύλογα θα γεννηθεί το ερώτημα: “Μα αυτό δεν το ελέγχουμε με τη σκληρότητα του ελατηρίου και το SAG;”. Η απάντηση είναι ναι και όχι. Ναι, διότι ένα σκληρότερο ελατήριο ανθίσταται περισσότερο στη συμπίεση και όχι, διότι η δύναμη αυτή του ελατηρίου είναι ανεξάρτητη από την ταχύτητα με την οποία συμπιέζεται το ελατήριο. Σε χαμηλές ταχύτητες αυτό δε θα αποτελούσε ιδιαίτερο πρόβλημα, σε μεγαλύτερες ταχύτητες συμπίεσης όμως είναι. Για να το κατανοήσουμε καλύτερα ας φανταστούμε μία σύριγγα με τη βελόνα της, γεμάτη νερό. Εάν τη συμπιέσουμε αργά η αντίσταση είναι πολύ μικρή. Εάν όμως προσπαθήσουμε να τη συμπιέσουμε γρήγορα, η αντίσταση είναι πολύ μεγάλη. Η απόσβεση συμπίεσης είναι τόσο σημαντική που σε πολλές αναρτήσεις υπάρχουν ξεχωριστά κυκλώματα για τη γρήγορη και για την αργή συμπίεση. Η αργή επηρεάζει το πόσο βυθίζεται το πιρούνι μας κατά το φρενάρισμα ή την πίεση που ασκούμε με το βάρος μας σε μία στροφή και η γρήγορη τη συμπεριφορά της ανάρτησης κατά τη συμπίεση από ανωμαλίες του εδάφους. Ο κανόνας είναι και πάλι ότι ξεκινάμε με μία μέση ρύθμιση και κάνουμε μικρές αλλαγές κάθε φορά.

4) Τέλος έχουμε τη ρύθμιση προοδευτικότητας. Με αυτήν ελέγχουμε το πόσο αυξάνει η σκληρότητα του ελατηρίου στο τελευταίο ένα τρίτο περίπου της διαδρομής. Αυτό ρυθμίζεται μειώνοντας τον όγκο του αέρα μέσα στην ανάρτηση. Οι κατασκευαστές χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να το πετύχουν αυτό είτε ελέγχοντας τη στάθμη του λαδιού είτε τοποθετώντας μέσα πλαστικές προσθήκες ή o-rings είτε με εξωτερικά ρυθμιζόμενους θαλάμους. Κατά κανόνα οι πιο βαρείς και επιθετικοί αναβάτες θέλουν πιο προοδευτική λειτουργία και οι πιο ελαφριοί πιο γραμμική. Θέλουμε να μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το σύνολο της διαδρομής σε μια δύσκολη κατάσταση αλλά χωρίς η ανάρτηση να τερματίζει συχνά και σίγουρα όχι με θόρυβο.

Σε επόμενο άρθρο θα αναλύσουμε με ποιον τρόπο επηρεάζουν οι ρυθμίσεις αυτές τη συμπεριφορά του ποδηλάτου μας και βασικούς κανόνες ρύθμισης.

The post Tech Friday: Bασικές ρυθμίσεις αναρτήσεων! appeared first on Sela.

Τα ποδήλατα βουνού καλούνται να κινηθούν σε πολύ διαφορετικά εδάφη, από σκληρό επίπεδο χώμα έως βράχια και λάσπες.  Καλούνται να μας πληροφορούν για την πρόσφυση  των τροχών μας, αλλά και  να αντέχουν την προσγείωση από ένα άλμα. Τέλος, πρέπει να μπορούν να μας κρατούν ξεκούραστους και πάντα σε έλεγχο. Όλα τα παραπάνω ζητούμενα, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις αναρτήσεις του ποδηλάτου. Είτε μιλάμε για την εμπρός είτε για την πίσω, οι βασικές αρχές είναι οι ίδιες. Τα οφέλη τους ήταν ήδη γνωστά από τον χώρο του μηχανοκίνητου αθλητισμού και ξεκίνησαν να γίνονται σαφή ήδη από το πρώτο πιρούνι παραγωγής με ανάρτηση, το RS1 που παρουσίασε το 1990 η RockShox. Το άρθρο αυτό αποτελεί το πρώτο από μία σειρά άρθρων σχετικά με τις αναρτήσεις και τη λειτουργία τους, που θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε γιατί μας είναι τελικά τόσο χρήσιμες στο mtb.

Ο ρόλος των αναρτήσεων είναι να υποστηρίζουν το βάρος του αναβάτη, να απορροφούν τις ανωμαλίες του εδάφους και να διατηρούν την επαφή των ελαστικών με το έδαφος. Για να το πετύχουν έχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά, το ελατήριο και την απόσβεση.

Το ελατήριο μπορεί να είναι είτε κλασικό μεταλλικό ελατήριο, είτε ελατήριο αέρος που έχει επικρατήσει στα ποδήλατα XC, trail και enduro λόγω του πολύ χαμηλότερου βάρους του και πλέον έχει κατακτήσει και τον χώρο του Downhill με την πρώτη νίκη στο παγκόσμιο κύπελλο το 2013 με ποδήλατο που είχε αναρτήσεις αέρος από την BOS. Σκοπός του ελατηρίου είναι να υποστηρίζει το βάρος του αναβάτη. Αυτό στατικά σημαίνει να μπορεί να σηκώσει το πιρούνι μας τα 80 κιλά μας χωρίς να τερματίσει η διαδρομή του. Σε δυναμική κατάσταση όμως καθορίζει πόση θα είναι η ενδοτικότητα του πιρουνιού όταν συναντήσει ο τροχός μας ένα εμπόδιο, π.χ. μία πέτρα. Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε και την υποστήριξη του βάρους μας όταν προσγειωνόμαστε από μία χαμηλή πτήση από το άλμα που μόλις κάναμε, όπως και τη μεταφορά του βάρους μας  κατά την επιτάχυνση και κατά το φρενάρισμα. Τα  μεταλλικά ελατήρια έχουν το χαρακτηριστικό της γραμμικής λειτουργίας, δηλαδή έχουν την ίδια σκληρότητα σε όλη τη διαδρομή τους. Τα ελατήρια αέρος είναι προοδευτικά στη λειτουργία τους, δηλαδή η σκληρότητά τους αυξάνει όσο πιο βαθιά βρισκόμαστε στη διαδρομή της ανάρτησης. Βέβαια τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει μεγάλες βελτιώσεις από τους κατασκευαστές ώστε να έχουμε πολύ πιο γραμμική λειτουργία και στις αναρτήσεις αέρος και χρησιμοποιούμε προς όφελός μας τη φυσική τους προοδευτικότητα στο τέλος της διαδρομής τους ώστε να μην τερματίζουν απότομα.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό μιας ανάρτησης είναι η απόσβεσή της. Το πιο συνηθισμένο μέσο απόσβεσης που χρησιμοποιείται είναι το λάδι. Απλοποιώντας λίγο την αρχή λειτουργίας, έχουμε ένα έμβολο με οπές και σε κάποιες περιπτώσεις εύκαμπτες ροδέλες, που κινείται μέσα στο λάδι αναγκάζοντάς το περάσει μέσα από τις οπές και να παραμορφώσει τις ροδέλες. Η αντίσταση που φέρνει το λάδι στην ελεύθερη κίνηση του εμβόλου μας δίνει την επιθυμητή απόσβεση. Έχουν υπάρξει κατά καιρούς και συστήματα που χρησιμοποιούσαν τον αέρα ως μέσο απόσβεσης, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία, λόγω της γρήγορης υπερθέρμανσης. Χωρίς την απόσβεση, η ανάρτησή μας θα ταλαντεύονταν με μεγάλη ταχύτητα και συνεχόμενα με αποτέλεσμα να μην έχουμε τον έλεγχο του ποδηλάτου μας καθώς και οι τροχοί μας θα έχαναν τη επαφή με το έδαφος μειώνοντας δραματικά την πρόσφυσή τους.

Στα επόμενα άρθρα θα δούμε βασικές έννοιες τις λειτουργίας των αναρτήσεων όπως το sag, την προφόρτιση, την απόσβεση συμπίεσης και επαναφοράς και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να τα ρυθμίσουμε για να έχουμε μια πιο ευχάριστη, γρήγορη και ασφαλή εμπειρία στο ποδήλατό μας.

The post Ποια είναι τελικά η χρησιμότητα των αναρτήσεων στα MTB; (tech) appeared first on Sela.