Στο σημερινό άρθρο θα δούμε ποιες είναι οι βασικές ρυθμίσεις των αναρτήσεων. Να σημειώσουμε πως δεν έχουν όλες οι αναρτήσεις το σύνολο των ρυθμίσεων. Στην περίπτωση που δεν έχουν κάποια από τις ρυθμίσεις ο κατασκευαστής έχει ορίσει το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό σε μία μέση τιμή που θεωρεί σωστή ώστε να κάνει το προϊόν πιο εύκολο στη χρήση και πιο οικονομικό.
1) To SAG αποτελεί την πιο βασική ρύθμιση των αναρτήσεών μας. Ορίζεται ως η βύθιση της ανάρτησης όταν η μόνη δύναμη που ασκείται σε αυτήν είναι αυτή του βάρους του αναβάτη και του ίδιου του ποδηλάτου σε στάση. Το μετράμε συνήθως σε ποσοστό επί τις εκατό επί της συνολικής διαδρομής της ανάρτησης και είναι περίπου από 10 έως 35%, ανάλογα τη χρήση που θέλουμε να κάνουμε και τον σχεδιασμό του πλαισίου μας. Για να το ρυθμίσουμε πρέπει να αλλάξουμε τη σκληρότητα του ελατηρίου. Εάν πρόκειται για ανάρτηση αέρος προσθέτοντας ή αφαιρώντας αέρα μέχρι να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα και εάν πρόκειται για ανάρτηση ελατηρίου αλλάζοντας το ελατήριο με άλλο διαφορετικής σκληρότητας. Προσοχή σε αυτό το σημείο στις αναρτήσεις ελατηρίου διότι με τη ρύθμιση της προφόρτισης δεν αλλάζουμε τη σκληρότητα του ελατηρίου παρά μόνο την αρχική δύναμη που χρειάζεται το ελατήριο ώστε να ξεκινήσει να συμπιέζεται. Αυτό σημαίνει πως εάν το ελατήριο που έχουμε είναι πολύ μαλακό για το βάρος μας, προσθέτοντας προφόρτιση ναι μεν θα χρειάζεται περισσότερη δύναμη για να ξεκινήσει να συμπιέζεται και άρα θα μειωθεί το sag, αλλά και πάλι δε θα μπορεί να μας υποστηρίξει σωστά. Ιδανικά θέλουμε να έχουμε μία ελάχιστη προφόρτιση ίσα ίσα για να μην μένει το ελατήριο ποτέ χωρίς πίεση κατά τη φάση τις αρνητικής διαδρομής. Σημαντικό επίσης είναι όταν ρυθμίζουμε το sag μας να είμαστε ντυμένοι όπως κάνουμε ποδήλατο (σακίδιο, νερό, κλπ) για να έχουμε το ίδιο βάρος με αυτό που θα έχουμε στο βουνό. Επειδή οι αναρτήσεις μας είναι πολύ πιο χρήσιμες στην κατηφόρα καλό θα ήταν θα μετράμε το sag στην attack position και να το προσαρμόσουμε ανάλογα εάν χρειαστεί να πάμε σε κάποιο bike park για παράδειγμα που η κλίση του εδάφους είναι πιο έντονη και άρα φορτίζουμε περισσότερο τον εμπρός τροχό και αντίστοιχα αποφορτίζουμε τον πίσω.
2) Η δεύτερη πιο σημαντική ρύθμιση είναι η απόσβεση επαναφοράς ή rebound. Αυτή ελέγχει πόσο γρήγορα θα γίνει η έκταση της ανάρτησης μετά από μία συμπίεσή της. Ελέγχεται από το υδραυλικό κύκλωμα της ανάρτησης και εμείς μπορούμε να επέμβουμε εξωτερικά ελέγχοντας μόνο μία οδό παράκαμψης. Δεν θέλουμε να είναι πολύ έντονη και άρα η ανάρτηση πολύ αργή στην επαναφορά της, έτσι ώστε να προλαβαίνει να εκτείνεται για να απορροφήσει την επόμενη ανωμαλία, αλλά και ούτε πολύ γρήγορη, κάτι που θα οδηγούσε τον τροχό στο να χάσει την επαφή του με το έδαφος και επιπλέον να γίνεται πολύ κουραστική για τα χέρια μας εάν πρόκειται για πιρούνι.
3) Μετά έχουμε την απόσβεση συμπίεσης ή compression. Εδώ αντίστοιχα ελέγχουμε την αντίσταση στην συμπίεση της ανάρτησης. Εύλογα θα γεννηθεί το ερώτημα: “Μα αυτό δεν το ελέγχουμε με τη σκληρότητα του ελατηρίου και το SAG;”. Η απάντηση είναι ναι και όχι. Ναι, διότι ένα σκληρότερο ελατήριο ανθίσταται περισσότερο στη συμπίεση και όχι, διότι η δύναμη αυτή του ελατηρίου είναι ανεξάρτητη από την ταχύτητα με την οποία συμπιέζεται το ελατήριο. Σε χαμηλές ταχύτητες αυτό δε θα αποτελούσε ιδιαίτερο πρόβλημα, σε μεγαλύτερες ταχύτητες συμπίεσης όμως είναι. Για να το κατανοήσουμε καλύτερα ας φανταστούμε μία σύριγγα με τη βελόνα της, γεμάτη νερό. Εάν τη συμπιέσουμε αργά η αντίσταση είναι πολύ μικρή. Εάν όμως προσπαθήσουμε να τη συμπιέσουμε γρήγορα, η αντίσταση είναι πολύ μεγάλη. Η απόσβεση συμπίεσης είναι τόσο σημαντική που σε πολλές αναρτήσεις υπάρχουν ξεχωριστά κυκλώματα για τη γρήγορη και για την αργή συμπίεση. Η αργή επηρεάζει το πόσο βυθίζεται το πιρούνι μας κατά το φρενάρισμα ή την πίεση που ασκούμε με το βάρος μας σε μία στροφή και η γρήγορη τη συμπεριφορά της ανάρτησης κατά τη συμπίεση από ανωμαλίες του εδάφους. Ο κανόνας είναι και πάλι ότι ξεκινάμε με μία μέση ρύθμιση και κάνουμε μικρές αλλαγές κάθε φορά.
4) Τέλος έχουμε τη ρύθμιση προοδευτικότητας. Με αυτήν ελέγχουμε το πόσο αυξάνει η σκληρότητα του ελατηρίου στο τελευταίο ένα τρίτο περίπου της διαδρομής. Αυτό ρυθμίζεται μειώνοντας τον όγκο του αέρα μέσα στην ανάρτηση. Οι κατασκευαστές χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να το πετύχουν αυτό είτε ελέγχοντας τη στάθμη του λαδιού είτε τοποθετώντας μέσα πλαστικές προσθήκες ή o-rings είτε με εξωτερικά ρυθμιζόμενους θαλάμους. Κατά κανόνα οι πιο βαρείς και επιθετικοί αναβάτες θέλουν πιο προοδευτική λειτουργία και οι πιο ελαφριοί πιο γραμμική. Θέλουμε να μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το σύνολο της διαδρομής σε μια δύσκολη κατάσταση αλλά χωρίς η ανάρτηση να τερματίζει συχνά και σίγουρα όχι με θόρυβο.
Σε επόμενο άρθρο θα αναλύσουμε με ποιον τρόπο επηρεάζουν οι ρυθμίσεις αυτές τη συμπεριφορά του ποδηλάτου μας και βασικούς κανόνες ρύθμισης.
